Acil Durumda Suni Solunum Yöntemleri
26 Mayıs 2001, 15:45 0 Yorum 5

Acil Durumda Suni Solunum Yöntemleri

Kazazedelerin durumuna göre uygulanmak üzere geliştirilmiş değişik suni solunum yöntemleri vardır. Bunlaradn en etkili olanları ağızdan ağıza ve ağızdan buruna üfleme yoluyla olanlardır. Fakat bu yöntemleri gerçekleştirmenin imkansız olduğu bazı durumlarda Schafer ve Silvester isimleriyle anılan yöntemler uygulanabilmektedir.

Yöntem ve uygulamalarına geçmeden evvel genel olarak yapılması gerekenler şunlardır:
a) Boğulan kişilerde yutulan suy boşaltılmaya çalışılarak zaman kaybedilmemelidir.
b) Solunum yolu ağızda ve boğazda biriken kusmuk ve diş protezi gibi yabancı maddelerden temizlenmelidir.
c) Dar giysiler gevşetilmelidir.
d) Suni solunuma vakit geçirilmeden başlanmalıdır.

A. Ağızdan ağıza suni solunum yöntemi Bu yöntemde sırasıyla ;

1. Kazazede sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılmalıdır.
2. Bir el kazazedenin boynunun altına, diğer el alnına konulmalıdır. Boyun altına koyulan el yukarı kaldırmalı diğer el ile de alın bastırılmalıdır. Bu şekilde baş geri atılarak solunum yolunun açılması sağlanır. Unutulmamalıdır ki hava yolunu açık tutmak suni solunumda en önemli adımdır.
3. Bir el, baş parmak ile işaret parmağı buruna gelecek ve elin tabanı alına dayanarak kafayı geriye tutacak şekilde iyice bastırılarak konulmalıdır. Bu elin işaret ve baş parmağı da kazazedenin burnunu sıkarak hava kaçışını önlemek için kullanılacaktır.
4. Bir bez veya mendille kazazedenin dili dışarı çekilip tutularak, dilin nefes yolunu tıkaması önlenir. Nefes yolu artık ciğerlere kadar açıktır.
5. Burun parmaklarla üçüncü maddede belirtildiği şekilde sıkılmalıdır. Derin bir nefes alınmalı sonra da ağız kazazedenin ağzının üstüne ve çevresine sıkıca bastırılarak nefes kazazedeye üflenmelidir. Bu işlem sık bir şekilde üst üste 4 dolgun nefesle tekrarlanmalıdır.
6. Bu hareketlerden sonra ağız çekilmeli ve kazazedenin pasif olarak soluk verişi izlenmelidir. Kurtarıcı kazazedenin soluğunu yanağında hissedecektir.
7. Tekrar nefes alınmalı ve ağız ağıza ve burun kapatılacak pozisyona geçilerek üflenmelidir. Bu hareket her 5 saniye de bir kez üfleme şeklinde tekrarlanmalıdır.
8. Bu müdahaleler sonucu akciğer havayla dolmuyor göğüs şişmiyorsa yani hava alışverişi yoksa, hava yolunu kapayan bir engel var demektir. Kazazedenin ağız ve hava yolundaki bu engele ulaşılmaya ve parmaklarla çıkartmaya çalışılmalıdır.

B. Ağızdan buruna suni solunum yöntemi ;
Bu teknik kazazedenin ağzını açamadığı ağzın çok kötü yaralandığı veya ağızı dudak çevresine dayamanın mümkün olmadığı durumlarda kullanılabilir. Bu yöntem de;

1. Kazazede sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılmalı, daha önce belirtildiği gibi baş geriye atılmalıdır.
2. Bir elle kazazedenin başı geriye tutulurken diğer elle de dudaklarını ve ağzını sıkıca kapatmak için alt çenesi sıkıca kaldırılmalıdır.
3. Derin bir nefes alındıktan sonra dudaklar kazazedenin burun çevresine yapışacak şekilde konum alınmalı ve hastanın göğsü kabarıncaya dek 4 kez çabuk çabuk dolgun nefesler üflenmelidir. Bu hareket havasız kalmış ciğerlere şok etkisi vermek içindir.
4. Daha sonra ağız çekilmeli ve hastanın pasif olarak havayı dışarıya vermesi gözlenmelidir.
5. Tekrar nefes alınmalı ve ağız buruna kapatılacak şekilde 1 kez üflenmelidir. Bu hareket her 5 saniyede 1 kere olacak şekilde tekrarlanmalıdır.

C. Silvester yöntemi :

Bazı durumlarda ağızdan ağıza ve ağızdan buruna solunum yapma imkanı olmaz. Özellikle zehirli maddelerin bulunması veya kazazedenin yüzünde kötü derecede yaralanmalar olması durumunda bu yöntemler uygulanamaz.
İşte bu gibi durumlarda, alternatif olarak kullanılan Sılvester yöntemi kullanılabilir. Fakat unutulmamalıdır ki ilk iki yöntem öncelikle tercih edilmelidir. Çünkü bu yöntem ilk iki yönteme göre daha az etkilidir. Bu yöntemde;
Kazazede sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılmalıdır. Omuzların altına yumuşak malzemeler konularak omuzlar yükseltilmeli ve kafanın geriye doğru düşmesi sağlanmalıdır (Bunun için ceket, battaniye gibi araçlar kullanılabilir). Kurtarıcı bacaklar ayrık olarak kazazedenin baş tarafına diz üstü çöküp, kazazedenin kollarına dışarı ve yukarı doğru kavis vererek kazazedenin göğüs kaslarının soluk almada olduğu gibi genişlemesi sağlanmalıdır. Bu harekete her 5 saniyede 1 kere olmak üzere devam edilecektir.

D. Schaefer Yöntemi :
Bu yöntem de alternatiflerden birisidir. Bu yöntemde kazazedenin yüz tarafı yere gelecek şekilde yüzü koyun olarak yere yatırılır. Kollardan biri başın altına yükseltici olarak koyulur. Baş, yanak kolun üzerine gelecek şekilde yan olarak çevrilir. Diğer kol yan tarafa doğru uzatılır. Kurtarıcı hastanın sırt kısmında diz çökerek, avuçlar göğsün arkasına gelecek şekilde sırta 1-2 saniye sürecek bir basınç uygulanır. Bu hareket düzenli bir şekilde 3 saniyede bir tekrarlanmalıdır.

KALP MASAJI
Kazazededen nabız alınmadığı ve kalp atışının olmadığı durumlarda dıştan kompresyon denilen kalp masajı uygulanmalıdır. Soluk almayan ve kalp atımı durmuş bir kazazedeye hem kalp masajı hem de suni solunum uygulanmalıdır. Suni solunum kazazedenin akciğerlerine oksijenli hava gitmesini sağlayacaktır.
Kanla taşınan oksijen, atımı durmuş bir kalp ile beyine ve diğer organlara gönderilemez. Düzenli ve etkin bir şekilde yapılacak kalp masajı sonucunda kalp çalışmaya başlayıncaya, organlara gerekli oksijenin kan ile taşınmasını sağlayacaktır.
Göğüs kemiğine uygulanan basınç suni havalandırma oluşturur. Fakat oksijenin kana gidişinde yetersiz kalır. Bu sebeple kalp masajının uygulandığı her durumda yeterli oksijenin sağlanabilmesi içibn suni solunumda yapılmalıdır.
Kalp masajının etkili olabilmesi için kazazedenin sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılması ve göğüs kemiğine 4-5 cm içeri girecek şekilde (yetişkinler için ) bastırılması gerekir.Sert bir zemin yoksa, kazazedenin sırt kısmına tahta veya benzeri sert yüzeyli malzemeler konulabilir.

Kalp masajını yapılışı ;
Sert bir zemine sırt üstü yatırılan kazazedenin göğüs kısmına yakın diz çökülür. Bir elin alt tabanı göğüs kemiğinin alt yarısının üstüne yerleştirilmelidir. Elin tabanı göğüs kemiğinin ucundan, kazazedenin baş kısmına olacak şekilde 4 cm daha yukarı konulmalıdır. Elin göğüs kemiğinin ucuna konulmamasına dikkat edilmelidir. Bu uca yapılan baskı sonucu karaciğer tahribat görebilir ve iç kanama oluşabilir. Ayrıca aparmaklarında baskı sırasında kaburgaları kırabileceği düşünülerek dikkatli olunmalı ve parmaklar kaburga kemiği üzerine konulmamalıdır.

İkinci elin tabanı birinci elin üstüne konur. Kollar düz tutularak alt göğüs kemiğine baskı uygulanır. Bu hareket her saniyede bir kez olmak üzere yani bir dakikada 60 kez olacak şekilde tekrarlanmalıdır. Bu tempo kan akışını sağlamak için yeterlidir.

Masaja ara verme süreleri eşit olmak kaydı ile düzenli ve kesintisiz devam edilmelidir. Masaja 5 saniyeden fazla ara verilmemelidir. Unutulmamalıdır ki masajdaki her duraksama kan akış hızında düşüşe yol açar bu da tansiyonun sıfır a düşmesidir.

Boğulmuş kazazedelere iki kişi ile ilk yardım yapılabileceği gibi tek kişi ile de ilk yardım uygulanabilir. Fakat ikki kurtarıcının olması daha etkili sonuç verecektir. Çünkü kalp masajı sonucu oluşan yapay dolaşıma suni solunumla yeterli oksijen sağlanacak ve daha etkili sonuç alınabilecektir. Bu pozisyonda kurtarıcılardan biri 1 saniyede 1 kez olmak üzere kalp masajı uygularken, diğer kurtarıcı her 5 saniye de 1 suni solunum yaptırmalıdır.
Bu içerik toplam 6831 defa okunmuştur.

Henüz yorum yazılmamış!