Yazar Hakkında

10 Aralık 2018, 22:49 1 Yorum

Tekne Arma Sistemleri

Amatör bir yelkenci ilk teknesini alırken genel olarak iç hacmi, kokpit konforu , motor saati ve ebatı gibi konuşara öncelik vermektedir. Bu konuşarında önemsiz olmadığını biliyoruz ancak çok daha önemli bir konu vardır. Nihayetinde bir yelkenli alıyoruz , buda arma' dır.

 
 
Yelkenlilerin armaları bize karakteristik olarak bu teknenin kabiliyetleri ile ilgili bilgi verir. Çarmıh tellerinin hangi meteryalden yapışdığı, gurcataların açılımı açısızmı olduğu , armanın kesirli veya tam arma olması gibi önemli detaylar teknenizin sert ve hafif havada neler yapıp yapamayacağını sizlere zaten söylemektedir. Genel olarak günümüzde uygun bütçedeki gezi tekneleri tam arma teknelerdir ve tam arma teknelerin direkleri güvertede biterek alttan bir krom boru veya başka bir destek ile teknenin tavanını destek verirler. Tam arma teknelerin baş istiralyası direğin tepesine kadar gider ve daha büyük bir ön yelken alanı , daha küçük bir ana yelken alanı sunarlar. Bu niteliklerinden dolayı hafif hava performansları düşer aynı zamanda manevra kabiliyetleride kesirli arma bir yekneye oranla azalacaktır. O zaman avantajı nerede diye soracak olursanız tam arma (mast head) tekneler sert havada doğru ön yelken alanı ile stabil bir seyir ve ideal bir sürat sergilerler. Ancak bu armalar çok büyük bir simetrik balona hükmetmediğiniz sürece yüksek hızlar hayal etmemek gerekir çünkü aynı zamanda bu arma sistemi karınlı, deplasman teknelerinde kullanılır. Deplasman teknelerinin özelllikle dalgalı havalarda salınım oranı ve dalga karşılaması mükemmeldir. Zaten bu armada bir deplasman teknesi alan amatör denizcinin yarış hayali olmadığını var sayarak mast head armaların daha konforlu ve daha sağlam olduğunu söylemek yanlış olmaz yalnız bu hususta dikkat edilmesi gereken nokta genelde uygun bütçeli teknelerin çarmıh tellerinin geleneksel çelik tel ve sıkıştırmalı swetcler ile direklere bağlantı yapıldığını umutmamak gerekir.
 
 
15 yıllık profesyonel yelkencilik yaşamımda 2 baş istiralya , 1 kıç istiralya ve 2 çarmıh teli kopardım. Bunların hiç birisinde teklerin koptuğunu görmedim. Her zaman bağlantı noktalarından patlayan tel bizi güç durumda bıraktı. Bu sırada konu açılmışken telleriniz koptuğunda ilk 3-5 saniye içinde vermeniz gereken tepkiyi de yazalım ve bu sayede direk kırılmasını nasıl engellememiz gerektiği bilgisi zihinlerimizde dursun.
 
Orsa seyri tel sesi duydunuz hemen rüzgar üstü çarmıh teline baktınız ve kopuk olduğunu gördüğünüz aynı saniyede tramola atmalısınız. Rüzgar altı teliniz yerinde duruyor olduğu için diğer kontradayken kopan çarmıh telinizin yerine bir mandar takarak gücünüz tükenene kadar vinçleyerek direğinizi sağlama alabilirsiniz. Ana yelkeni indirerek sadece ön yelken ile limana dönebilir veya yakınsanız motor seyrine geçebilirsiniz.
 
Sesi duydunuz ancak rüzgar üstü çarmığınız sağlam aynı saniyede pupa seyrine dönmeniz gerekir. Çünkü kopan baş istiralyanızdır.
 
Pupa seyrinde tel sesi duyduysanız vaktiniz dahada kısadır, hiç bir yere bakmayın hemen orsa seyrine dönün hele ki gurcatalarınız açılı değil düz gurcata ise hiç vakit kaybetmeyin.
 
Tam arma teknelerin arma ayarlarını muhakkak bir profesyonel yaptırmak gerekir çünkü ölçü aleti olmayan bir arma ayarında direğiniz güvertede bitiyor olduğu için telleriniz çok boş ise direk yuvasından çıkabilir eğer üstünde çok baskı varsa güverteyi delebilir. Dalgalı havalarda muhakkak küçükte olsa bir yelkeninizin basılı kalması armada ki yükü azaltacaktır , belki size komik gelecek ama arma ayarı bozuk bir teknenin direğini kuru direkken kırmak daha olasıdır hele ki rüzgarsız, kaba dalgalı bir günde.
 
Kesirli arma tekneler ise genel olarak performansı daha yüksek , ana yelken alanı daha büyük ön yelkeni daha küçük ve jib şeklinde olur. Ön yelken küçüldükçe orsa hızı düşer ancak orsaya girme açısı azalır. Bu hız kaybını engellemenin yoluda ana yelken alanını büyütmektir. Ana yelken alanı daha büyük bir tekne orsa ve pupa ‘ da daha fazla sürat üretebileceği gibi kullanıcıyı biraz daha zorlıyabilir. Kesirli arma tekneler artık günümüzde daha hafif , su altı dizaynı daha düz teknelerde kullanılmakta. 7/8 kesirli arma dediğimiz armalar yani kıç istrilya ve runner dediğimiz sistem ile yürüyen tekneler artık çok azaldı. Bunun yerine 10/9 kesirli armalı ve açılı gurcatalı tekneler yerini aldı. Her ne kadar çok süratli teknelerde ana yelken alanını maksimum oranda büyütebilmek için twin backstay denilen aisteme geçilmiş olsada , amatör kullanacının satın alacağı hiç bir teknede runner veya twin backstay olmayacaktır. Yarışmayan bir teknedede bu sistemleri bulundurmak kullanıcıyı çok zorlayacaktır.
 
 
Şahsen benimde çok keyif ile kullandığım 10/9 kesirli açılı gurcatalı yelkenliler hafif havada yüksek performans gösterirken alt formu düzleşen teknelerin dalga salınımları oldukça kötüler. Dikkat ederseniz armalardan bahsederken hep tekneşerin formlarındanda bahsettik , bu form ve arma seçimi zaten tekneyi dizayn eden kişinin ortak düşünmesi gereken unsurdur. Tekneyi hem hafif hem altı düz hem tam arma kimse yapmaz. Arma ve tekne gövdesinin uyumu iyi bir teknenin anhtarıdır.
 
Gezi teknelerinde arma sisteminde rot tel kullanımı pek azdır. Bunun yerine yine çelik tel olan ancak klasik çelik telden çok daha kuvvetli ve svech bağlantılarından daha az sıyıran dyfore tercih edilir ise daha uzun ömür ve gerektiğinde daha fazla tansiyon kaldırabilen bir armanız olur. Genelde seri üretim teknelerde yapılan bir hatada baş istiralyaşarın ince tutulmasıdır. Bu yüzden baş ve kıç istiralya bakımı çok elzemdir. Özellikle genelde kullanılan furling sistemlerden dolayı baş istrilayayı ve baglantı noktalarını genelde görmezsiniz. Eğer şansınız var ise gezi teknesi bile alıyorsanız profesyonel tavsiyemiz 10/9 armalı , ana yelkeni standart yani slab reefing dediğimiz geleneksel yelken olması size sürat , güvenlik ve daha iyi orsa açısı getirecektir. Furling ana yelkenlerden her zaman kaçınılması gerektiğini ısrarla söylesekte , ülkemizde bu konuda anlaşılamayan bir aşk vardır sarma sistemlerine karşı.
 
Birde arma bakımı her zaman atlanan bir unsurdur , muhkakkak bir bilene daha doğrusu profesyonele 2-3 yılda bir kontrol ettirilmelidir. Çünkü fırtınanın ortasında motorunuzun bozulduğu bir gün sizi kurtaracak yegane şey armanızdır.
 
Herkese sevgiler.
Nefes rüzgardır , rüzgarımız bol olsun.
 

 

Yazarın Diğer Yazıları

Kabus mu? Keyif mi?

6.5.2019 15:36:11

Tekneleri Değil Kendimizi Tanımalıyız

Her amatör deniz sevdalısının en büyük hayali tabi ki tekne sahibi olmaktır. Ancak burada ki en önemli nokta tekneleri tanımaktan daha ziyade kendimizi tanımaktır. Yoksa yanlış bir tekne alır ve deniz serüvenimize yıllarca çalışıp didinerek biriktirdiğimiz paraları çarçur ederek başlarız. Ülkemizde denizciliğe bakış açısı yanlış olduğu için bu iş zengin hobisi olarak kalıyor ve bizim gibi küçük bütçeli insanların bu hobiyi yapması zorlaşıyor.

5.10.2018 17:54:38 1

Deniz'e Doğru

Denizcilik bence iki türlüdür. Hobi denizciliği ve profesyonel denizcilik. Zaten ehliyetlerde böyle ayrılır, amatör ve profesyonel diye.

16.9.2018 14:08:34

Yeni Bir Meslek Dalı ' Yelken Eğitmenliği '

Yelkencilik son yıllar da popülaritesinin zirvesine ulaşmış ve yelkenli sayısı hatırı sayılır bir oranda artmaktadır. Bu konuda beni en çok mutlu eden şey; pahalı ve büyük yatların dışında küçük ve ekonomik teknelerin sayısı da günden güne çoğalmaktadır. Amatör denizcilik de oldukça ilerlemektedir ve yelken hobisi biraz olsun zengin hobisi olmaktan sıyrılmaya başlamıştır.

18.8.2018 16:29:00 1

Teknede Çocuk Olmak

Bence bir çocuk için en büyük şanslardan birisidir denizde büyümek. Ancak öyle ince bir dengesi vardır ki bu konuda rahatça atıp tutmaya kendimde biraz olsun hak görüyorum. Çünkü denizde büyüyen bir çocuk , şimdi ise oğlunu denizde büyütmeye niyetlenen bir babayım. Bu yüzden hem çocukluğumda hem de yetişkinliğim de ki deneyim çocukları ile denize açılmak isteyen insanlara biraz olsun dokunabilirse çok mutlu olurum.

20.7.2018 16:22:15 6
  1. BIROL BUYUKBINGOL
    BIROL BUYUKBINGOL
    11 Aralık 2018, 11:42
    Atilla merhaba, öncelikle ellerine sağlık harika bilgilendirmeler paylaşmışsın. Senden ricam buraya bir de 10/9 arma teknelere bir örnek veya tekne marka modeli yazarsan bu konuda da bir merak ve sorular var sanırım :-)

Yorum Yaz

500 adet karakter kaldı

Kış Kupası heyecanı Çeşme'de devam ediyor

05 Şubat 2017

Türki?ye Yelken Federasyonu tarafından İzmir'in Çeşme ilçesinde düzenlenen yılın ilk ulusal turnuvası olan Kış Kupası'nda yarışlar tüm hızıyla devam ediyor.

MARMARA'YA İLK KEZ GPS İSTASYONLARI KURULUYOR

28 Haziran 2012

Marmara Denizi'nde en modern ölçüm teknolojisine sahip deniz altı deprem istasyonları, deniz altı elektromanyetik istasyonları ve ilk kez denizaltı GPS istasyonları kurularak 5 yıl boyunca ölçümler yapılacak.

ÜYE GİRİŞİ

BANNER

Yelkenci İlan Ver

Yazarlar

Facebook

BANNER

Dalgacı - Günlük Yatılı Turlar ve Özel Organizasyonlar

BANNER

Tutku Sailing Yacht / 0533 164 99 60

BANNER

Limbo Denizcilik - Tekne İnşa ve Tamir Malzemeleri / 0532 296 77 75

BANNER

Atölye Kürün – Ressam, Heykeltraş, Ürün Satışları ve Özel Tasarımlar

BANNER

Dövmeliyim

BANNER

Deniz Eskisi | Deniz Antikacısı | DenizEskisi.com

BANNER

MarinTurk Marina'da kaçırılmayacak fırsatlar

BANNER

Özel İSTANBUL TIP MERKEZİ - 1998'den Bugüne Sağlıkla

BANNER

Yelken Eğitimi Atilla Gökova Sailing

BANNER

Eskiler ve Antikalar

BANNER

Filtre.com.tr Endüstriyel Madde ve Malzeme İmalatı, Ticareti ve Mühendislik Hizmetleri Kartuş Filtre -Karbon Filtre - Torba Filtre üreticisi.

BANNER

StatCounter