Yazar Hakkında

10 Aralık 2018, 22:49 1 Yorum

Tekne Arma Sistemleri

Amatör bir yelkenci ilk teknesini alırken genel olarak iç hacmi, kokpit konforu , motor saati ve ebatı gibi konuşara öncelik vermektedir. Bu konuşarında önemsiz olmadığını biliyoruz ancak çok daha önemli bir konu vardır. Nihayetinde bir yelkenli alıyoruz , buda arma' dır.

 
 
Yelkenlilerin armaları bize karakteristik olarak bu teknenin kabiliyetleri ile ilgili bilgi verir. Çarmıh tellerinin hangi meteryalden yapışdığı, gurcataların açılımı açısızmı olduğu , armanın kesirli veya tam arma olması gibi önemli detaylar teknenizin sert ve hafif havada neler yapıp yapamayacağını sizlere zaten söylemektedir. Genel olarak günümüzde uygun bütçedeki gezi tekneleri tam arma teknelerdir ve tam arma teknelerin direkleri güvertede biterek alttan bir krom boru veya başka bir destek ile teknenin tavanını destek verirler. Tam arma teknelerin baş istiralyası direğin tepesine kadar gider ve daha büyük bir ön yelken alanı , daha küçük bir ana yelken alanı sunarlar. Bu niteliklerinden dolayı hafif hava performansları düşer aynı zamanda manevra kabiliyetleride kesirli arma bir yekneye oranla azalacaktır. O zaman avantajı nerede diye soracak olursanız tam arma (mast head) tekneler sert havada doğru ön yelken alanı ile stabil bir seyir ve ideal bir sürat sergilerler. Ancak bu armalar çok büyük bir simetrik balona hükmetmediğiniz sürece yüksek hızlar hayal etmemek gerekir çünkü aynı zamanda bu arma sistemi karınlı, deplasman teknelerinde kullanılır. Deplasman teknelerinin özelllikle dalgalı havalarda salınım oranı ve dalga karşılaması mükemmeldir. Zaten bu armada bir deplasman teknesi alan amatör denizcinin yarış hayali olmadığını var sayarak mast head armaların daha konforlu ve daha sağlam olduğunu söylemek yanlış olmaz yalnız bu hususta dikkat edilmesi gereken nokta genelde uygun bütçeli teknelerin çarmıh tellerinin geleneksel çelik tel ve sıkıştırmalı swetcler ile direklere bağlantı yapıldığını umutmamak gerekir.
 
 
15 yıllık profesyonel yelkencilik yaşamımda 2 baş istiralya , 1 kıç istiralya ve 2 çarmıh teli kopardım. Bunların hiç birisinde teklerin koptuğunu görmedim. Her zaman bağlantı noktalarından patlayan tel bizi güç durumda bıraktı. Bu sırada konu açılmışken telleriniz koptuğunda ilk 3-5 saniye içinde vermeniz gereken tepkiyi de yazalım ve bu sayede direk kırılmasını nasıl engellememiz gerektiği bilgisi zihinlerimizde dursun.
 
Orsa seyri tel sesi duydunuz hemen rüzgar üstü çarmıh teline baktınız ve kopuk olduğunu gördüğünüz aynı saniyede tramola atmalısınız. Rüzgar altı teliniz yerinde duruyor olduğu için diğer kontradayken kopan çarmıh telinizin yerine bir mandar takarak gücünüz tükenene kadar vinçleyerek direğinizi sağlama alabilirsiniz. Ana yelkeni indirerek sadece ön yelken ile limana dönebilir veya yakınsanız motor seyrine geçebilirsiniz.
 
Sesi duydunuz ancak rüzgar üstü çarmığınız sağlam aynı saniyede pupa seyrine dönmeniz gerekir. Çünkü kopan baş istiralyanızdır.
 
Pupa seyrinde tel sesi duyduysanız vaktiniz dahada kısadır, hiç bir yere bakmayın hemen orsa seyrine dönün hele ki gurcatalarınız açılı değil düz gurcata ise hiç vakit kaybetmeyin.
 
Tam arma teknelerin arma ayarlarını muhakkak bir profesyonel yaptırmak gerekir çünkü ölçü aleti olmayan bir arma ayarında direğiniz güvertede bitiyor olduğu için telleriniz çok boş ise direk yuvasından çıkabilir eğer üstünde çok baskı varsa güverteyi delebilir. Dalgalı havalarda muhakkak küçükte olsa bir yelkeninizin basılı kalması armada ki yükü azaltacaktır , belki size komik gelecek ama arma ayarı bozuk bir teknenin direğini kuru direkken kırmak daha olasıdır hele ki rüzgarsız, kaba dalgalı bir günde.
 
Kesirli arma tekneler ise genel olarak performansı daha yüksek , ana yelken alanı daha büyük ön yelkeni daha küçük ve jib şeklinde olur. Ön yelken küçüldükçe orsa hızı düşer ancak orsaya girme açısı azalır. Bu hız kaybını engellemenin yoluda ana yelken alanını büyütmektir. Ana yelken alanı daha büyük bir tekne orsa ve pupa ‘ da daha fazla sürat üretebileceği gibi kullanıcıyı biraz daha zorlıyabilir. Kesirli arma tekneler artık günümüzde daha hafif , su altı dizaynı daha düz teknelerde kullanılmakta. 7/8 kesirli arma dediğimiz armalar yani kıç istrilya ve runner dediğimiz sistem ile yürüyen tekneler artık çok azaldı. Bunun yerine 10/9 kesirli armalı ve açılı gurcatalı tekneler yerini aldı. Her ne kadar çok süratli teknelerde ana yelken alanını maksimum oranda büyütebilmek için twin backstay denilen aisteme geçilmiş olsada , amatör kullanacının satın alacağı hiç bir teknede runner veya twin backstay olmayacaktır. Yarışmayan bir teknedede bu sistemleri bulundurmak kullanıcıyı çok zorlayacaktır.
 
 
Şahsen benimde çok keyif ile kullandığım 10/9 kesirli açılı gurcatalı yelkenliler hafif havada yüksek performans gösterirken alt formu düzleşen teknelerin dalga salınımları oldukça kötüler. Dikkat ederseniz armalardan bahsederken hep tekneşerin formlarındanda bahsettik , bu form ve arma seçimi zaten tekneyi dizayn eden kişinin ortak düşünmesi gereken unsurdur. Tekneyi hem hafif hem altı düz hem tam arma kimse yapmaz. Arma ve tekne gövdesinin uyumu iyi bir teknenin anhtarıdır.
 
Gezi teknelerinde arma sisteminde rot tel kullanımı pek azdır. Bunun yerine yine çelik tel olan ancak klasik çelik telden çok daha kuvvetli ve svech bağlantılarından daha az sıyıran dyfore tercih edilir ise daha uzun ömür ve gerektiğinde daha fazla tansiyon kaldırabilen bir armanız olur. Genelde seri üretim teknelerde yapılan bir hatada baş istiralyaşarın ince tutulmasıdır. Bu yüzden baş ve kıç istiralya bakımı çok elzemdir. Özellikle genelde kullanılan furling sistemlerden dolayı baş istrilayayı ve baglantı noktalarını genelde görmezsiniz. Eğer şansınız var ise gezi teknesi bile alıyorsanız profesyonel tavsiyemiz 10/9 armalı , ana yelkeni standart yani slab reefing dediğimiz geleneksel yelken olması size sürat , güvenlik ve daha iyi orsa açısı getirecektir. Furling ana yelkenlerden her zaman kaçınılması gerektiğini ısrarla söylesekte , ülkemizde bu konuda anlaşılamayan bir aşk vardır sarma sistemlerine karşı.
 
Birde arma bakımı her zaman atlanan bir unsurdur , muhkakkak bir bilene daha doğrusu profesyonele 2-3 yılda bir kontrol ettirilmelidir. Çünkü fırtınanın ortasında motorunuzun bozulduğu bir gün sizi kurtaracak yegane şey armanızdır.
 
Herkese sevgiler.
Nefes rüzgardır , rüzgarımız bol olsun.
 

 

Yazarın Diğer Yazıları

Göcek Yarış Haftası

4-8 Kasım tarihleri arasında düzenlenen göcek yarış haftası 105 tekne ile start aldı.

11.11.2019 16:39:10

Marmaris Yarış Haftası 30. Yıl ‘ ı

Marmaris ? te düzenlenen uluslar arası yarış haftası geçtiğimiz hafta 26 ekim - 1 kasım tarihleri arasında yapıldı

4.11.2019 13:01:55

 

  1. BIROL BUYUKBINGOL
    BIROL BUYUKBINGOL
    11 Aralık 2018, 11:42
    Atilla merhaba, öncelikle ellerine sağlık harika bilgilendirmeler paylaşmışsın. Senden ricam buraya bir de 10/9 arma teknelere bir örnek veya tekne marka modeli yazarsan bu konuda da bir merak ve sorular var sanırım :-)

Yorum Yaz

500 adet karakter kaldı

TYF'de yeni yıl kutlaması yapıldı

01 Ocak 2016

Türkiye Yelken Federasyonu yeni yıl kutlamasını Genişletilmiş Yönetim Kurulu toplantısının ardından tüm personeli ile birlikte yaptı.

Bölge Kupası Laser 4.7 Sınıfı Sonuçları Açıklandı

23 Kasım 2010

Türkiye Yelken Federasyonu tarafından bu yıl üçüncüsü düzenlenen ve 22 - 25 Nisan, 23 - 26 Eylül ile 12 - 15 Kasım 2010 tarihlerinde gerçekleşen

Kış Kupası heyecanı Çeşme'de devam ediyor

05 Şubat 2017

Türki?ye Yelken Federasyonu tarafından İzmir'in Çeşme ilçesinde düzenlenen yılın ilk ulusal turnuvası olan Kış Kupası'nda yarışlar tüm hızıyla devam ediyor.

ÜYE GİRİŞİ

Yazarlar

Facebook

BANNER

Profesyonel Gemi Modelciliği

BANNER

Limbo Denizcilik - Tekne İnşa ve Tamir Malzemeleri / 0532 296 77 75

BANNER

Deniz Eskisi | Deniz Antikacısı | DenizEskisi.com

BANNER

Eskiler ve Antikalar

BANNER

plastmore.com Plastmore - Meant for more

BANNER

Babür Hüseyin Özbek'in Güvertede kitabı çıktı. Tüm seçkin kitapçılarda...

BANNER

StatCounter